🔆રઈશ મનીઆર ~ સે સોરી🔆

સે સોરી માય સન, સે સોરી

છ છ કલાક સ્કૂલ, ત્રણ ત્રણ કલાક ટ્યુશન,
ને તોય આ નોટ તારી કોરી,
સે સોરી માય સન, સે સોરી….

ઘસી ઘસી પીવડાવી અઢળક બદામ,
અને માથે તે ચોપડ્યું ઘી.
યાદદાસ્ત માટે શંખપુષ્પીની કંઈ
બાટલીઓ પેટમાં ભરી.
કેમે કરી યાદ રહેતું તને લેસન,
યાદ રાખે તું સીરીયલની સ્ટોરી
સે સોરી માય સન, સે સોરી…..

પંખીઓ બચ્ચાને ઉડતાં શીખવે,
માણસ બચ્ચાને આપે પિંજરું,
મમ્મી તો મોરની પ્રેક્ટીસ કરાવે,
થાય બાળકને ટહુકા ચીતરું.
મમ્મી ક્યાં જાણે કે કોઈ નોટબુકમાં
બાળક લાવ્યું છે આભ આખું દોરી
સે સોરી માય સન, સે સોરી….

તારે હો ઊંઘવું ને ત્યારે જગાડું
ને જાગવું હો ત્યારે સુવડાવું,
પરીઓના દેશમાંથી ઉડતો ઝાલીને
તને રીક્ષામાં ખીચો ખીચ ઠાંસું.
ભણતરનો ભાર એવો દફતરનો ભાર,
જાણે ઊંચકે મજૂર કોઈ બોરી,
સે સોરી માય સન, સે સોરી…..
~ રઈશ મનીઆર

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 306 @ 14 નવેમ્બર 2017 * લતા હિરાણી

14મી નવેમ્બર, નહેરુચાચાનો જન્મદિવસ ભલે રહ્યો, એને બાળદિન તરીકે ઉજવવાનો આપણને કોઈ હક નથી. બાળકોના માબાપ બનવાની લાયકાત આપણે ગુમાવી ચૂક્યા છીએ. જો બાળકને પરીક્ષા લેવાનો અધિકાર આપીએ તો પહેલે ધડાકે જ આપણને નાપાસ કરી દે ! નવાઈની વાત એ છે કે પટાવાળાથી માંડીને પાયલોટ સુધીના કામ માટે ટ્રેનીંગ લેવી પડે છે, પરીક્ષાઓ પાસ કરવી પડે છે,પણ માબાપ બનવા માટે કોઈ ટ્રેનિંગની જરૂર નથી ! શારીરિક રીતે સક્ષમ થઈ ગયા એટલે બચ્ચાં પેદા કરી શકો !

એક બાળકને ઉછેરી મોટું કરવામાં, એને એક સારી વ્યક્તિ બનાવવામાં કેટલી આવડત, કેટલી સમજણની જરૂર પડે છે !  બાળકનું બાળપણ કેવું વીતે છે પર એની આખી જીંદગીનો આધાર રહેલો છે. માનવીના ન સમજાતા ગૂઢ વર્તન પાછળ એના બાળપણમાં બનેલી બીનાઓ જવાબદાર હોય છે. કોઈ ઇચ્છે તો પણ બાળપણની અસરોમાંથી મુક્ત થવું એના માટે ખૂબ અઘરું હોય છે અને છતાં વિચાર્યા વગર છોકરા-છોકરીના લગ્ન અને એટલા જ અવિચારી રીતે એનું માબાપ બની જવું સમાજમાં ચારે કોર જોવા મળે છે ! આ કવિતામાં તો એના પર લદાયેલા ભણતરના ભાર પર કટાક્ષ છે પરંતુ એનું સમગ્ર બાળપણ માબાપની અણસમજને કારણે રહેંસાઈ જાય છે અને એ વિષે ચિંતા કરવાનો સમય હવે પાકી ગયો છે. બેદરકારી, બેજવાબદારી બહુ થઈ અને એના માઠા પરિણામ પણ સમાજમાં આપણે ચારેકોર જોઈએ છીએ.

સારા બાળઉછેર માટે જરૂરી છે માબાપનું સમજદાર હોવું. એમણે પહેલા પોતાની જાતને બદલવી પડે તો જ એમના કહેવાની અસર બાળક ઉપર પડે. સાચું બોલવાની શિખામણ કંઈ કામ ન કરે જો બાળક માતા-પિતાને વાતવાતમાં પાડોશી સાથે કે ઓફિસમાં ખોટું બોલતા સાંભળતું હોય ! બાળક સાંભળીને નહીં, જોઈને શીખે છે. વાતવાતમાં ઝઘડતા માબાપ બાળકનું જેટલું અહિત કરે છે, એટલું અહિત બીજું કોઈ ધારે તો પણ નથી કરી શકતું.  બાળક માબાપની અધૂરી ઇચ્છાઓ પૂરી કરવાનું મશીન નથી. પિતા ડોકટર કે એંજિનિયર ન થઈ શકે તો એનો બોજો બાળકે શા માટે વેંઢારવો ? એને ચિત્રકાર કે સંગીતકાર થવાનું મન છે તો એને આકાશ આપો ને ! ઉડવા દો ને એને !

સ્કૂલ અને ટ્યૂશનના પુસ્તકોના ભારથી કેટલાય બાળકોની કરોડરજ્જૂ નુકસાન પામે છે. સ્કૂલ અને ક્લાસીસના સતત ચક્કરમાં કેટલાય બાળકોના બાળપણની નિર્દોષ મસ્તી છીનવાઇ જાય છે. આનો હિસાબ કોણ આપશે ? આજે શેરી રમતો ભૂલાતી જાય છે, મેદાની રમતો વિસરાતી જાય છે, બાળક સતત વર્ચ્યુયલ દુનિયામાં જીવતું થઈ ગયું છે. મોબાઈલ અને ટીવી એના સહવાસી બની ગયા છે ત્યારે જાગીશું નહીં તો બહુ મોડું થઈ જશે. 

કવિ રઈશ મનીઆર * સ્વરાંકન અને સ્વર શ્યામલ – સૌમિલ મુનશી