🔆ઉર્વી પંચાલ ~ ચોઘડિયાઓ🔆 -

ચોઘડિયાઓ જોતો રહેશે
માણસ તોયે રોતો રહેશે.

સુખનો સૂરજ ઊગે તોયે
દુખનો ડુંગર મોટો રહેશે

સંબંધોના સરવાળામાં
આગળ-પાછળ ખોટો રહેશે.

ફૂલોના રંગોને ચૂમે
ભમરો તોયે ભોંઠો રહેશે

દુનિયા આખી ભરચક માણસ
પણ માણસનો તોટો રહેશે.

મિલકતમાં ‘ઉરુ’ની પાછળ
યાદો દેતો ફોટો રહેશે.

~ ઉર્વી પંચાલ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 298 @ 12 સપ્ટેમ્બર 2017 * લતા હિરાણી

એક હિન્દી ફિલ્મી ગીત યાદ આવે છે, ‘મૈ જિંદગી મેં હરદમ રોતા હી રહા હૂ …‘ આવા બીજા કેટલાય ગીતો છે. જો કે એ સમયે બહુ ગમતા એ કબૂલવું પડે ! દેવદાસનો જમાનો જુદો હતો….. આજે તું નહીં ઓર સહી… કે ‘તેરી હર ખુશીમે હો મેરી ખુશી, મુહબ્બત મેં યે જરૂરી નહી, મુહબ્બત હૈ યે, જીહજુરી નહી’ – નો જમાનો છે… મૂળે વાત એ છે કે રડીને જિંદગી કુરબાન કરવા કરતાં, જે થયું એ થયું, એને ભૂલીને ખુશી લાવવાની વાત વધુ અપીલ કરે છે. હવે દેવદાસ હીરો ન લાગે ! ખેર, આ તો પ્રેમની દુનિયાની વાત થઈ પણ જીવનને સમગ્રપણે જોઈએ તો પણ રોતા રહેનારા લોકોનો તૂટો નથી. એની દૃષ્ટિ તદ્દન નકારાત્મક હોય છે. જે પણ મળે એમાં વાંધા કે ઓછપ શોધી કાઢવામાં એ ઉસ્તાદ હોય છે. પોતે તો દુખી થાય અને પોતાની સાથે જીવનારાઓને પણ દુખી કર્યા વગર છોડે નહીં.

નિરાશાવાદી માણસોની સમસ્યા બહુ મોટી છે. ડગલે ને પગલે એ ચોઘડિયા જોઈને કામ કરવામાં માનશે. કેમ કે પોતાની જાત પર તો એને કોઈ ભરોસો નથી હોતો. એકબાજુ કિસ્મતમાં માનશે અને તોયે ચોઘડિયાઓ જોશે. શું કરે ગ્રહો અને નક્ષત્રો, જો માણસને પોતાનામાં જ વિશ્વાસ ન હોય ! એ સ્વતંત્ર રીતે ન વિચારી શકે, ન વર્તી શકે. આવા સદાયના પરજીવી પ્રાણીઓ પાછા પડવામાં ક્યારેય પાછી પાની ન કરે એ સ્વાભાવિક છે ! ન તો કદી એનો સૂરજ ઊગે કે ન કદી એને સમજણનું અજવાળું મળે ! અંધારા ફંફોસતું ને અંધારા ફાકતું એનું અસ્તિત્વ અંધારામાં જ વિલુપ્ત થઈ જાય.

આવા લોકોનો સાથ કોણ પસંદ કરે ! લો, આને રડવાનું વળી બીજું કારણ ! એની પાસે પોતાના દુખોની જ વાત હોય અને એય વળી એણે સમજેલા કે ઉપજાવેલા ! બીજાની દૃષ્ટિએ એમાં દુખ જેવુ કઈ હોય જ નહી એવું બને ! રાઈનો પર્વત કરવાની કરામત એને હાથવગી હોય ! કાશ, આ કમાલ એ ખુશીને બેવડાવવામાં વાપરતા હોય !

હમણાં સમાચારમાં વાંચ્યું કે અકસ્માતે ઘવાયેલા માણસની મદદ કરવાનું તો દૂર, એને કલાકો સુધી કણસતો મૂકી લોકો એની બેગ, મોબાઈલ બધું લઈ ગયા ! એમ લાગે કે માનવતા જેવું કાંઇ રહ્યું જ નથી ! ‘ઓક્સિજનના અભાવે બાળકોના મોત’ વાંચીએ ત્યારે માણસાઈની ખોટ તો સાલે જ… પણ સાવ એવું નથી જ. ક્યાંક ખૂણે-ખાંચરે હીરા-મોતીય મળી આવે છે.

નીલ ઘોષ નામના યુવાનને ભૂખ્યા લોકોનું પેટ ઠારવાનો વિચાર આવ્યો અને એણે મિત્ર આનંદ સાથે મળીને આ બાબતમાં પૂરું સંશોધન કરી ‘રોબિનહૂડ આર્મી’ નામની સ્વયંસેવકોની આખી ફોજ ઊભી કરી. રેસ્ટોરામાંથી વધેલું ખાવાનું લાવીને આ લોકો ફૂટપાથવાસી ભૂખ્યા ગરીબોને વહેંચી દે છે. એમની આ સેવાને એટલો પ્રતિસાદ મળ્યો છે કે ઘણી રેસ્ટોરાં હવે આ લોકો માટે ખાસ વધારે ખાવાનું બનાવે છે. હરખથી છલકાઈ જવાય એવા સમાચાર એ છે કે આ કાર્યમાં જોડાનાર મોટાભાગના યુવાનો છે ! લો, આપણું ભવિષ્ય ઉજળું છે…

આવી જ કૈંક વાતો છે જે માણસને ફોટો થઈ ટિંગાયા પછીય જીવતો રાખે ; કોઈકના હૈયામાં, કોઈકની આંખોમાં, કોઈકના વિશ્વાસમાં. બાકી પોતાના પેટ પૂરતું રળી ને ખાઈ-પીને તો સૌ જીવે છે ! પ્રાણીઓ પણ આટલું તો કરે છે. એને રળવા જવું નથી પડતું એ જ !