🔆ધ્રુવ ભટ્ટ ~ ઢોલક કરતાલ🔆

ઢોલક કરતાલ નામસ્મરણના ડહાપણને છાંડયું મેં ઠામુકી ગાંડીએ
બાઈ એવું સૂઝયું કે જાત છાંડીએ…

કોઈ કહે પોથીમાં પામો કે પ્રાર્થનામાં કોઈ કહે ધબકાવો નાડીએ
કોઈ કહે જળ જાણી ડૂબકી લગાવો જઈ દલ્લા તરવાડીની વાડીએ
કોઈનય કેમ નથી સૂઝતું ક બાઈ જઈ સીધા સળગી જવાય કાંડીએ
બાઈ એવું સૂઝયું કે જાત છાંડીએ…

ડુંગર પર દહેરાં ને દહેરાં પર જ્ઞાનભરી વાયકાઓ ફરકે આકાશમાં
આપણથી ઊંચું કે આઘું ભળાય નહીં જોવું તો પડખે કે પાસમાં
આંગળી કપાવો ને નીકળે તે સાચ એવી શરતું માંડો તો વાત માંડીએ
બાઈ એવું સૂઝયું કે જાત છાંડીએ…

~ ધ્રુવ ભટ્ટ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 341 @ 24 જુલાઇ 2018 * લતા હિરાણી  

સ્વને ઓગાળી ખરા સ્વની શોધ એ જ જીવનનો બોધ. કશુંક પામવાની ધખનાથી જીવન શરૂ થાય છે. જન્મ ધરીને જીવ વિકસવાનું શરૂ કરે છે. બોલવું, ચાલવું, ઓળખવું જેવી અંદર-બહારની પ્રાથમિક ક્રિયાઓથી આ વિકાસયાત્રા શરૂ થાય છે. શિક્ષણ અને સમજણ એ પછીનો તબક્કો ગણી શકાય. અલબત્ત એમાં કોણ કેટલે પહોંચે છે એ દરેકની અલગ વાત. બાળપણની નિર્દોષ અવસ્થા પૂરી થાય કે તરત આ વિકાસમાં ‘હું’ની સંડોવણી શરૂ થઈ જાય છે. માણસને ખબર પણ ન પડે એટલી હદે એનો ભરડો વીંટાતો હોય છે અને એ એના વાણી વર્તનમાં સતત ટપકતો હોય છે. આમ જ અનેક દસકાઓ પસાર થઈ જતાં હોય છે. 

ક્યારેક કોઈક આ તંદ્રામાંથી જાગે છે અને એણે કશુંક પામવાનું બાકી છે એવું ભાન આવે છે; પછી વિકાસની જુદી દોડ શરૂ થાય છે. કહેવામાં એ અંદરના વિકાસની વાત હોય છે પણ મોટાભાગનાની શોધ સતત બહાર ભટકતી હોય છે. એ મંદિર, મસ્જિદ, દહેરાં કહો કે પછી બાબા, સાધુ, ગુરુની શરણ કહો… શબ્દો, ભાષા, કળા આ બધાનો એ સહારો લે છે અને મથ્યા કરે છે. ક્યાંક ક્યાંકથી એને કશુંક પામ્યાનો આભાસ પણ થાય છે. કેટલાક ત્યાં જ અટકી જાય છે, જાણે જે પ્રાપ્ત કરવું હતું એ થઈ ગયું ! જે સામે છે, જે મળ્યું છે એને ઓળખવાની શક્તિ બધા પાસે નથી હોતી. આમાં કોઈક એવા નીકળે છે જેને સંતોષ નથી થતો. અધૂરપ લાગ્યા કરે છે અને આ શોધયાત્રા ચાલ્યા કરે છે.

આ તબક્કો બહુ વિરલા લોકોને પ્રાપ્ત થાય છે કે જે શોધ્યા કર્યું આખી જિંદગી, એ તો આપણી અંદર જ હતું. ક્યાંય જવાની જરૂર જ નહોતી ! જીવન આખું દોડધામમાં ખર્ચી નાખ્યું, પહેલાં ધન ને યશ માટે પછી મનની શાંતિ સાટે ! જ્યારે એ પરમ શક્તિ તો અંદર બેઠી રાહ જ જોતી હતી કે ક્યારે આ માણસ પાછો વળે અને મારી પાસે આવે ! એને જે જોઈએ છે એના અંદર ભંડાર ભર્યા છે, જો એ ઓળખી શકે તો !

કવિ મનોજ ખંડેરિયા લખે છે,
‘જે શોધવામાં જિંદગી આખી થાય પસાર / ને એ જ હોય પગની તળે એમ પણ બને.’
કવિની માફી માંગીને અહીંયા ‘ને એ જ હોય પગની તળે’ ને બદલે ‘ને એ જ હો હૈયા સળે’ લખી શકાય.  કમસેકમ આ પરમ ચેતનાની શોધને વર્ણવવા પૂરતું ! આ જ છે સ્વની શોધ અને આ જ છે અંતરનો બોધ ! આ ગીતની નાયિકા એ પામી ગઈ છે એટલે જ એ કહે છે ‘બાઈ, એવું સૂઝયું કે જાત છાંડીએ’ જાતમાંથી બહાર નીકળ્યા વગર જાત ભાળવી કેટલી મુશ્કેલ !

***
કવિતાના દરિયામાં ડૂબકી મારીને તમે અનેક મોતી ગોતી ગોતીને રોજેરોજ એનો રસથાળ પીરસો છો… આવી અનન્ય સાઈટના સંપાદન, સંચલન માટે ખૂબ ખૂબ અભિનંદન સહ શુભેચ્છાઓ. ~ યોગેશ જોષી
***

🌹દિનવિશેષ 4 ઓગસ્ટ🌹

બાળક અને શાળા