🔆આરતી શેઠ ~ વ્યર્થ ના માનો🔆

વ્યર્થ ના માનો, ઠરેલી રાખનો અંગાર છું 
પ્હાડને ચીરી શકુ, કુંપળ શી નાજુક ધાર છું. 

વેગથી પછડાઉં તો, ન રાખું પથ્થરની તમા
વીજળીની ધાક વચ્ચે, ધોધનો આકાર છું.

મૌન ના રહેશો સભામાં ચીર હરતા જોઈને, 
દ્રૌપદીના કેશ ખુલ્યા તો નર્યો સંહાર છું.

જો  અહમથી પાળશો તો વેદનાનો ભાર છું
ને વહાવો આંખથી તો વ્હાલ અપરંપાર છું. 

ઝાંઝવાની જાત જેવું મૃગ આભાસી નથી 
શક્તિના અવતાર જેવી સો કથાનો સાર છું.

~ આરતી શેઠ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 351 @ 16 ઓક્ટોબર 2018 * લતા હિરાણી

આપણી પાસે અનેકાનેક ઉદાહરણ છે કે જ્યારે સ્ત્રીની સહનશક્તિનો અંત આવી ગયો અને એણે હુંકાર કર્યો ત્યારે ન ધારેલા પરિણામો આવ્યા છે. દ્રૌપદીની પ્રતિજ્ઞાથી માંડીને અહલ્યાના ધૈર્ય સુધીની કથા શક્તિ અને માત્ર શક્તિની કથા છે. સર્જન અને સંહાર બેય શક્તિના સ્વરૂપ છે, બંનેનું આ પૃથ્વી પર સરખું માહાત્મ્ય છે. એક વગર બીજાનો અર્થ નથી અને જુઓ, સ્ત્રી આ બંને કરી શકે છે. કુદરતે પુરુષને સંહારની શક્તિ આપી છે પણ સર્જનની નહીં. જ્યારે સ્ત્રી પાસે સર્જનની અદભૂત શક્તિ છે. એ બાળકને જન્મ આપી શકે છે. સૂર્ય પાસેથી વરદાન મેળવીને કુંતી કર્ણને જન્મ આપી શકે છે, પાણીમાં વહાવીનેય એના જીવનને બચાવી શકે છે તો પોતાના કેશ રકતથી રંગવાની પ્રતિજ્ઞા લઈને દ્રૌપદી આખા કૌરવકુળનો નાશ કરાવી શકે છે.

ધીરજ ધરવામાંય સ્ત્રીની શક્તિનો વિકલ્પ નથી. અખૂટ ધીરજ એ સ્ત્રીની એક અદભૂત શક્તિ છે. અત્યંત કઠિન આ કામ છે પણ સ્ત્રી પાસે એ તાકાત છે. અહલ્યાની કથા આપણે પૌરાણીક વાર્તામાં ખપાવી શકીએ પણ વાસ્તવિક જિંદગીમાં આપણી આજુબાજુ  એવા અનેક ઉદાહરણ મળી આવશે કે જ્યાં સ્ત્રીની ધીરજને સલામ કરવી પડે. શક્તિના આ બંને સામસામેના છેડા છે અને એની વચ્ચે જીવન આખું વણાયેલું છે. આ વાત શબ્દોની નથી, જીવતા જીવનની છે અને એટલે જ માનવજાત સદીઓથી શક્તિપૂજા કરતી આવી છે.

પહાડના કાળા ખડકોની ધારમાંથી ઊગી નીકળતી કુમળી કૂંપળ આ વાતની સાહેદી પૂરે છે તો વીજળીના ધોધમાંથી પેદા થતી વીજળી આ શક્તિની સાખ પૂરે છે. બાળક ઉપર અપરંપાર વહાલ વેરતી માતા પૃથ્વી પરનું સૌથી સુંદર દૃશ્ય છે તો પોતાના બાળક માટે જ અનેક વેદનાઓ, સિતમ સહી લેતી માતા સાક્ષાત સ્નેહનો અવતાર છે. એ કોમળમાં કોમળ અને કઠોરમાં કઠોર બની શકે છે.

કોઈએ કહ્યું છે કે ઈશ્વરને સામાન્ય માણસ વધારે પ્રિય છે એટલે એણે સામાન્ય માણસો જ વધારે પેદા કર્યા છે. તમે આ વાત સાથે સંપૂર્ણ સહમત થશો. આપણે આ સામાન્યો જોઈને ધારણા બાંધી લઈએ છીએ કે સ્ત્રી બિચારી છે અથવા નિર્બળ છે. માત્ર સામાન્યના સમૂહને જોઈને ધારણા બાંધવાની હોય તો આ જ વાત પુરુષ માટે પણ એટલી જ લાગુ પડે. સ્નાયુબળ હોવા છતાં અનેક ક્ષેત્રે, અનેક બાબતે એ ‘બિચારા’ની જિંદગી જીવતો જ હોય છે. એને બિચારો બનાવવા માટે એક માવાની પડીકી કે સિગારેટ કે દારૂની એકાદ પ્યાલીયે કાફી છે!

યાદ રહે, ધોરણો પ્રસ્થાપિત કરનારા લોકો અસામાન્ય હોય છે. એમાં અહલ્યા અને દ્રૌપદી હોય, કુંતી અને ગાંધારી હોય. એમાં કિરણ બેદી અને સુધા મૂર્તિ હોય ! આ જ છે સચ્ચાઈની કથા, શક્તિની કથા.

‘કાવ્યવિશ્વ’ને આવકાર

તમારા આ યજ્ઞકાર્યનો કોઈ જવાબ નથી. અહીં પ્રાચીનથી માંડીને અર્વાચીન અને નવ્ય કવિઓની કલમનો પરિચય છે તો અન્યભાષાના કવિઓ-કાવ્યોનેય સ્થાન આપ્યું છે. કાવ્યોની સાથે ક્યાંક સૂરને પણ જોડ્યા છે. વિશિષ્ટ દિવસોને ધ્યાનમાં લઈને કાવ્યો આપ્યાં છે. આજની નેટસેવી પેઢી માટે આ વેબસાઇટ આશીર્વાદ સમાન છે. તમારી સૂઝ, શ્રમ અને વિશાળ દૃષ્ટિ આમાં દેખાય છે. ખૂબ અભિનંદન. ~ જયશ્રી મહેતા

🌹જન્મદિનવિશેષ 8 સપ્ટેમ્બર🌹