🔆અનિલ વાળા ~ હું હવાની જેમ🔆

હું હવાની જેમ ચારેકોર લ્હેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.
થાય મન તો હું વળી દરિયાય પ્હેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

લોક રાખે ઇનામો કેટલાં મારા ઉપર,
એ વાતની તમને કશી ક્યાં છે ખબર?
શોધવું મુશ્કેલ છે મારું પગેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

જીવતામાં જીવ છું હું ને મરેલામાં મરણ
એવી જ છે કૈં વાયકા મારા વિશે,
ક્યાંય પણ મારું નથી એક્કેય દે’રું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

ગૂંચવીને વાતને છેવટ ઉકેલી નાખવી
એની રમત ગમતી મને, ને એટલે–
આંધળે કૂટાય છે ક્યારેક બ્હેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

ગીતમાં હું લય બની લ્હેર્યા કરું છું,
ને ગઝલમાં ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગા,
વેદનાઓ પાઈને વૃક્ષો ઉછેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

હું જ છું કે જે નશામાં ચૂર થઈને
છેક ઈશ્વરના ચરણ પાસે જતો ને આખરે,
કોઈની શ્રદ્ધા તણું શ્રીફળ વધેરું,
તે છતાં ‘હું કોણ છું?’ એ પ્રશ્ન તો ઊભો જ છે.

~ અનિલ વાળા

આ રચના વાંચતાં કાનમાં જે સતત પડઘાય એ, ‘હું કોણ છું?’ – આ પ્રશ્નનો ઉત્તર શોધવા સંતો અને ઋષિમુનિઓએ જીંદગીભર તપસ્યા કરી છે. જ્ઞાન પણ પામ્યા છે.

‘હું કોણ છું?’, ‘આ જીવન શું છે?’ અને ‘મારે કરવાનું શું છે?’
આમ તો આ ત્રણે પ્રશ્નોનાં જવાબ એકબીજા સાથે સંકળાયેલા જ હોય. જેમને સ્વને પામવાની તડપ હોય, ચિંતન-મનન-મંથન કરવાની આદત હોય તેમના વિચારૂ જરૂર આ સવાલોની આજુબાજુ ઘૂમ્યા કરે.  

કવિએ વિષય તો એ જ પકડ્યો છે, પણ કવિ આખરે કવિ છે…. નિજલીલા એની ચાલ છે, હવાની જેમ લહેરાવું એનો સ્વભાવ છે, દરિયાઓ પહેરી લેવાની એની ક્ષમતા છે, ભાવ-શબ્દ-લયમાં રમમાણ રહેવું એની સર્જકતા છે અને એ પછી પણ એને સવાલ તો જાગે જ છે, ‘હું કોણ છું?’

‘જીવતામાં જીવ છું હું ને મરેલામાં મરણ’ વાંચીએ ત્યારે આપણને ભગવદગીતાનું સ્મરણ થઈ જાય.

કવિ ભલે કહે,   ‘ગૂંચવીને વાતને છેવટ ઉકેલી નાખવી, એની રમત ગમતી મને’
પણ કવિ આ પ્રશ્ન અહીં ભાવકો માટે ખુલ્લો મૂકી દે છે.
કદાચ એમ કે તમે પણ આ સવાલ જાતને પૂછો અને જવાબ મેળવો!

‘કાવ્યવિશ્વ’ને આવકાર

નવા ભાવજગતમાં પ્રવેશ અકથ્ય છે. આનંદ આભાર. ઘણું બધું ગમ્યું. શેના વિશે કહું, અસમંજસમાં છું. પણ કાવ્યના વિશ્વમાં ખોવાઈ ગઈ છું. પાછા જડી જવાની ઈચ્છા પણ નથી. અતિ સુંદર અનુભૂતિ લતાબેન. ~ નીવા જોશી 

આપ પણ ‘કાવ્યવિશ્વ’ માટે આપનો પ્રતિભાવ મોકલી શકો છો.

🌹દિનવિશેષ 11 ઓકટોબર🌹