🔆અરવિંદ બારોટ ~ સમરણના ડચકારે🔆

સમરણના ડચકારે મારું જીવતર ગાડું હાંકુ
વાટ અજાણી, અંધારામાં ભાળું ઝાંખું ઝાંખું.

મરતલોકના મેળામાં હું ઝાંખી તારી ગોતું
સથવારો તારો મહેકે જાણે અત્તરનું પોતું
ઉગમણો અજવાસ જોઈ પિંજરને આવે પાંખું…..

પીડાનું પાથરણું ને અવઢવની ચાદર ઓઢું
અઢળકના ઓશીકે માથું મૂકીને હું પોઢું
અલખ-આશરે કરું વિસામો, જ્યારે જ્યારે થાકું …

~ અરવિંદ બારોટ

દિવ્ય ભાસ્કર @ કાવ્યસેતુ 415 @ 28 જાન્યુઆરી 2020 * લતા હિરાણી

કવિ અરવિંદ બારોટનો કાવ્યસંગ્રહ છે ‘ઝળઝળિયાને કાંઠે’. શીર્ષક જ ઘણું સૂચવી જાય છે. પ્રિયજનની વિદાય જેણે અનુભવી હોય એ જ જાણે. ‘ઝળઝળિયાં’ આવી વ્યક્તિના પ્રત્યેક શબ્દમાં, પ્રત્યેક કાર્યમાં શ્વાસની જેમ જીવતા હોય. નદીની જેમ બે કાંઠે વહેતા માણસના જાણે કાંઠા ઝૂંટવાઈ જાય છે, ચારેકોર ઘૂઘવતાં પાણી ને ઉપર ઉઘાડું આભ એને છેલ્લા શ્વાસ સુધી હંફાવ્યા રાખે છે, એ તરી ન શકે ને હાંફી જાય તોયે વમળ સામે ઝઝૂમવાનો કોઈ વિકલ્પ એની પાસે રહેતો નથી. એવી જ કાંઈક વિષમ, અતિ વિષમ પરિસ્થિતી કવિએ અહી શબ્દોમાં વહાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

જીવતરના ગાડાને હવે માત્ર સ્મરણોનો સથવારો રહ્યો છે. હાથમાં રહેલી રાશ સરકી જવાના વાંકે પકડાયેલી રહે છે બાકી જે રસ્તે જીવનભર ચાલ્યા એ વાટ સંગાથ વગર સાવ અજાણી લાગે છે. દિવસનું અજવાળું બહુ ઓછું પડે છે ને રાતનું અંધારું પીડાની પથારી ઉપર અવઢવ ઓઢાડવા સિવાય કાંઇ નથી કરી શકતું. એક સુગંધ જેવો હૂંફાળો સથવારો, જે હવે ફરી કદી નથી જ મળવાનો, એકબાજુ એની ખાતરી અને તોયે બીજી બાજુ એને જીવનભર શોધ્યા જ કરવાનું ગાંડપણ છે, મન નથી માનતું  કેમ કે એની ઝાંખી આંખોમાંથી અદૃશ્ય થતી જ નથી. સ્મરણોનો દરબાર ભરેલો જ રહે છે ને એ અઢળક આંસુ વરસાવ્યા વગર એની પૂર્ણાહુતિ થતી નથી. આ સ્મરણોનેય ઈશ્વરે જાણે અમરતાનું વરદાન આપી દીધું છે. જીવની સાથે જડાયેલી યાદો જીવ લઈને જ જાય એમાં હવે કોઈ શંકા રહી નથી.

આ બધાનો ઉપાય આમ જુઓ તો ક્યાંય છે જ નહીં. ખુદ ઈશ્વર પણ આ પીડાનું નિવારણ કરી શકે નહીં. બસ એના આદેશને સ્વીકારી ફરી એના ખોળે માથું મૂકી દેવું, એ એક જ ઉપાય છે. એનાથી રાહત મળે કે રમણા, સ્વીકારવાનું છે. સવારે ઉગતા સૂરજને જોવો, સૌની સાથે વહેવાનો ક્યારેક સફળ, ક્યારેક અફળ પ્રયાસ કરવો ને ફરી સાંજ પડે એકલતાના અડાબીડમાં ખોવાઈ જવું… કેમ કે નિયતિએ એ જ આપેલું છે !! આ શબ્દોમાં નાયક થોડી સમતા પણ અનુભવે છે. કેટલી જરૂરી છે આ સમતા, નહીંતર જીવવાનું અત્યંત દુષ્કર બની જાય ! માણસને ઈશ્વરે યાદ રાખવાનું અને ભૂલવાનું બંને વરદાન આપેલા છે. આમ જુઓ તો કશુંય ભૂલાતું નથી ને આમ જુઓ તો યાદોની તીવ્રતામાં થોડી હળવાશ પણ ભળતી જાય એવી, જીવનને ઉપકારક વ્યવસ્થા પણ ઈશ્વરે જ કરી છે. 

ગુજરાતી ફિલ્મોના અભિનેતા, ચિત્રકાર, ગાયક, સ્વરકાર અને કવિ – કલાનો મેળાવડો જેમના વ્યક્તિત્વમાં ભર્યો છે એવા  બહુમુખી પ્રતિભાના ધની અરવિંદ બારોટના ઘણા કાવ્યો આ વિષાદમાંથી પ્રગટ્યા છે. એમનું એક બીજું હૃદયસ્પર્શી કાવ્ય પણ જોઈએ. 

તું દૂરદૂરથી / સતત મને સાદ કરે છે / એના પડઘા અહીં પડે છે. / હું એક એક પડઘાને વીણી લઉં છું / પછી

કાળમીંઢ પાણાની ભીંતે ટિંગાડીને / એની સામે / ટગર ટગર જોયા કરું છું. / હવે તારો સાદ મને સંભળાતો નથી

દેખાય છે….  અરવિંદ બારોટ

🌹દિનવિશેષ 16 ઓકટોબર🌹