🔆મયૂર કોલડીયા ~ ‘હું-પણું’🔆

‘હું-પણું’ મારું મને પીંછાંથી હળવું જોઈએ,
એક બસ, આ સ્વપ્ન છે, આ સ્વપ્ન ફળવું જોઈએ.

વરસાદમાં નીકળો તો એ શરતે નીકળવું જોઈએ,
ડિલ ભલે પલળે–ન પલળે, દિલ પલળવું જોઈએ.

છે રગોમાં લોહી તો લોહી ઉકળવું જોઈએ,
માટીમાં દુશ્મન ભળે કાં તારે ભળવું જોઈએ.

ક્યાં? સતત ઉગેલ રહેવું એ કદાપિ શક્ય ક્યાં?
સૂર્યની માફક ફરી ઉગવાને ઢળવું જોઈએ.

આટલા નજદીક આવીને પછી અળગા રહો!
જો તમે મળવા જ આવો છો તો મળવું જોઈએ.

આ ગઝલ નામે દીવો પ્રગટે, શરત છે એટલી-
રાત સાથે જાતમાં પણ કંઈક બળવું જોઈએ.

જેમ કાંટો સોયથી કાઢી શકાતો હોય છે,
કારસો એવો કરીને મનને છળવું જોઈએ.

~ મયૂર કોલડિયા

ગઝલનો ઉપાડ જ પીંછાના સ્પર્શથી છે. આ કોમળતાથી ભરીભરી કવિચેતના છે જે મોટાભાગે દરેક શેરમાં અનુભવાય છે. ત્રીજા અને છેલ્લા શેરમાં પણ એવું જ કૈંક હોત તો આખો રેશમનો ધાગો બની જાત. અલબત્ત એમાં જે છે એ સરસ જ છે પણ એકમાં વીરરસ અને છેલ્લે પ્રયુક્તિ પ્રવેશ્યા છે, કાવ્યની શરતે જ વળી.  

આટલા નજદીક આવીને પછી અળગા રહો! / જો તમે મળવા જ આવો છો તો મળવું જોઈએ.

આ શેરની બારીકી નોંધપાત્ર છે. ‘મળવા આવો છો તો મળવું જોઈએ.’ વાહ. મળવા મળવામાં કેટલો ફેર અને એય સામે પ્રિયપાત્ર હોય ત્યારે મનનું સોય જેટલું અંતર પણ ખૂંચે. પ્રેમ સંપૂર્ણતા ઝંખે છે. આછું, ઓછું અધૂરું એને કાંઈ નથી ખપતું. અહીં વ્યંજના પણ છે.    

‘ડિલ ભલે પલળે–ન પલળે, દિલ પલળવું જોઈએ.’

અહીં ‘ડિલ’ શબ્દ પ્રથમ વાંચને જરા ખટકે. સમગ્ર કૃતિ શુદ્ધ સાહિત્યિક ભાષામાં આટલી બોલીની છાંટ જરા નડે. પણ તરત ‘દિલ’ સાથેના પ્રાસથી એ પંક્તિમાં પરોવાઈ જાય.    

તો આ શેર સરસ, જાણીતું પણ નોખી રીતે ચિંતન વ્યક્ત કરે છે.

ક્યાં? સતત ઉગેલ રહેવું એ કદાપિ શક્ય ક્યાં? / સૂર્યની માફક ફરી ઉગવાને ઢળવું જોઈએ.

ચડતી અને પડતી એક સિક્કાની બે બાજુ. પણ લોકોને એક જ સ્વીકાર્ય હોય છે. એ કેમ ચાલે? ઊગવા માટે આથમવું જરૂરી છે એ માટે સૂર્યથી વધારે સચોટ ઉદાહરણ બીજું ક્યું હોઈ શકે?

‘કાવ્યવિશ્વ’ને આવકાર

તમારા શબ્દો “કાવ્યની કેડી ક્યાંક મારા આગલા જન્મથી કોતરાયેલી હશે, નહીંતર આગળ પાછળ ક્યાંય કાવ્ય તો શું, સાહિત્ય સાથેય નિસબત ન હોય એવા વાતાવરણમાં જન્મ્યા અને જીવ્યા હોઈએ એવામાં કાવ્યને ઝંખ્યા કરવું એ અંદર ઊંડે દટાયેલાં બીજ હશે, સમય આવતાં જેનાં અંકૂર ફૂટી નીકળ્યા.” આ વાત મને પણ લાગુ પડતી હોઈ સ્પર્શી ગઈ. ફરીથી ખૂબ ખૂબ અભિનંદન. ~ દેવિકા રાહુલ ધ્રુવ

🌹જન્મદિનવિશેષ 10 સપ્ટેમ્બર🌹 

વહાલા દાદીમા